Zainteresowanie jakością i próby jej opisania podejmowano od czasów starożytnych. Jakość od zarania nie była łatwa do osiągnięcia, ale już człowiek epoki kamiennej zaczynał świadomie kształtować procesy produkcji, bowiem chciał, by wytwarzane przez niego wyroby odznaczały się dobrą jakością. Znakomitym tego przykładem są słynne piramidy w Gizie, unikatowe produkty wysokiej klasy.
W czasach średniowiecza zainteresowanie jakością nasiliło się jeszcze bardziej, kiedy w Europie rzemieślnicy zaczęli zrzeszać się w tzw. cechy i gildy. Były to organizacje wywierające wpływ na swoich członków poprzez wydawanie im wiążących przepisów, które zawierały wymagania jakie musiały spełniać ich wyroby. Wymagania dotyczyły zarówno sposobów wytwarzania, procedur kształcenia jak i awansu rzemieślników. Takie rozwiązania sprzyjały dobrej pracy, w której nie było miejsca na jakiekolwiek zaniechania, gdyż były one poważnym uszczerbkiem na honorze wytwórców i wiązały się z dotkliwymi karami, włącznie z wyrzuceniem takiego rzemieślnika z miasta.
Nowe problemy pojawiły się w momencie przejścia od produkcji rzemieślniczej do przemysłowej. Zaczęto wtedy zwracać większą uwagę na opisywanie procesów, klasyfikowanie, grupowanie surowców i badanie wyrobów gotowych. Wtedy po raz pierwszy pojawiły się laboratoria i stworzono zaczątki normalizacji. Niestety szybko wzrastająca wydajność doprowadziła do sytuacji, w której klient musiał liczyć się z wyrobami wadliwymi. Aby złagodzić nieco te uchybienia wymieniano wadliwe towary w ramach gwarancji. Oznaczało to jednak dodatkowe koszty
Aby temu zapobiec, wprowadzono nieznane dotychczas dla rzemiosła stanowisko kontrolera, który dbał o to, by jak największa ilość wyrobów bezwadliwych opuszczała fabrykę. Z biegiem czasu pojawiły się nowe aspekty problematyki jakości, mowa tu choćby o racjonalizowaniu kontroli prowadzonych badań w produkcji, czyli zastosowaniu nowych środków mających na celu ulepszenie dotychczas stosowanych. Świat jakości domagał się coraz szerszego propagowania, wdrażania i rozszerzania nowych podejść i koncepcji poprawy oraz doskonalenia. Od czasu wprowadzenia produkcji taśmowej H. Forda cele jakościowe uległy znacznym przeobrażeniom.
W Polsce zainteresowanie sferą zarządzania jakością pojawiło się prawie z dwudziestoletnim opóźnieniem do Stanów Zjednoczonych czy Japonii. Wynikało to funkcjonowania gospodarki zamkniętej, zorientowanej na strategię ilości produktu.
W literaturze przedmiotu można znaleźć dziesiątki wszelakich prób zdefiniowania jakości. Można sklasyfikować je na te, które odwołują się do przesłanek filozoficznych i przyjmują ?że jakość jest wartością samą w sobie i istnieje niezależnie od tego, czy jest przez kogoś oceniana”. Druga grupa definicji głosi, że jakość uwzględnia powszechne odczucia i jest stopniem zbliżania się do doskonałości. Istnieją i takie poglądy, według których ?jakość można precyzyjnie wymierzyć i opisać liczbami”. Jednak dyskusje i spory na ten temat będą zapewne nieustannie prowadzone.
Pojęcie jakości po raz pierwszy zostało sformułowane przez greckiego filozofa Platona i nazwane przez niego ?poites”. Zgodnie z jego założeniami nie wszystkie zjawiska można opisać i zmierzyć. Kontynuacji tych rozważań podjął się Arystoteles, który stwierdził , że świat można opisać za pomocą takich kategorii jak np.: jakość, ilość, miejsce, czas czy położenie. Cyceron natomiast stworzył łaciński termin dla określenia tegoż pojęcia wprowadzając słowo ?qualitas“, które przeszło i do innych języków i funkcjonuje do dziś.
Przytaczając różne ujęcia jakości nie można zapomnieć o tych najczęściej współcześnie cytowanych definicjach (z punktu widzenia wpływu jakości na kształt wizerunku jednostki), zaproponowanych m.in. przez J. M. Jurana, która mówił, że jakość to ?stopień, w jakim określony wyrób zaspokaja potrzeby określonego nabywcy (jakość rynkowa)“, natomiast ?przewidywany stopień jednorodności i niezawodności przy możliwie niskich kosztach i dopasowaniu do wymagań rynku” to rozważania W.E. Deminga
Słownik języka polskiego” podaje inna definicję jakości i określa ją jako ?przymiot własność, cecha czegoś; ogół przymiotów lub cech.”
Natomiast norma terminologiczna ISO 9000:2005 przedstawia jakość jako ?stopień, w jakim zbiór inherentnych właściwości spełnia wymagania”
Niezwykle trafnie podsumował to Frank Pierce, twierdząc, że jakość to zarówno dostarczenie klientowi tego czego on obecnie potrzebuje, za cenę, za którą jest skłonny za to zapłacić jaki i dostarczenie mu czegoś lepszego jutro.
Zasadne jest aby pojęcie jakości nie zostało ograniczane tylko do produktów, które mogą przyjmować różne postacie, ale aby rozciągnąć je na procesy mające udział w ich powstaniu, bowiem istnieją różne aspekty postrzegania jakości. Zależne są zarówno od cech przynależnych produktowi lub usłudze, które w ten sposób budują kryteria mające na celu wartościowanie jakości. W takim samym stopniu zależą od podmiotu postrzegającego jakość czyli producenta i klienta, jak również od cyklu życia produktu a mianowicie od wszystkich faz począwszy od projektowania do utylizacji produktu kończąc.
Wszystkie definicje dają podstawę do wysunięcia wniosku, iż jakość jest ściśle związana z zaspokajaniem potrzeb klientów. Od momentu kiedy zaczęła odgrywać tak znaczącą rolę w podejmowaniu decyzji zakupowych przez klientów, jej znaczenie również wzrosło w obszarze zarządzania przedsiębiorstwem. Postrzeganie jakości produktów i usług w oczach nabywców stało się przedmiotem wnikliwych badań jakościowych. Badano ocenę stosunków organizacji z klientami, mierzono stopień ich zadowolenia, oceniano cechy produktów i usług oraz zajmowano się motywami zakupu. Wyniki służyły do dostosowania wyrobów do potrzeb nabywców, poprawy jakości oferowanych towarów i stworzenia odpowiedniego systemu ich wytwarzania.